09-07-16

Eindelijk weer eens een lange dag vogelen. Score: zandhagedis, twee ijsvogels, een dooie kat en een versperd pad. pic.twitter.com/u31ge30r0N

— Mars Gremmen (@MarsGremmen) 9 juli 2016

Hans

Waarom vind ik Hans Dorrestijn zo leuk? Omdat hij zo aandoenlijk is, denk ik. Na een lezing heeft-ie een klein stapeltje stokoude cd's te koop liggen voor vijf euro, af te rekenen bij hemzelf, geen wisselgeld natuurlijk. Op de achterkant van het plastic doosje een prijsstickertje met €1.00. Die cd's heeft-ie zelf waarschijnlijk tien jaar geleden in de uitverkoopbakken van een platenzaak bij elkaar gezocht, zonnebril op om niet herkend te worden. Al was dat vast helemaal niet nodig...

De lezing van Dorrestijn in boekhandel Dekker v.d. Vegt, die ik vandaag bezocht met collega D., was heel geestig. Hij las een kleine selectie uit zijn werk. Veelal bij mij bekend omdat ik het afgelopen jaar veel boeken van hem heb gelezen, en zijn televisieoptredens zelden mis. De muziek die soms óf verkeerd werd ingezet, óf te zacht werd afgespeeld, maakten er een echte dorrestijnmiddag van. Aandoenlijk dus. En grappig. En leuk. En we moesten een liedje zingen. (Dat was dan weer wat minder.) Mooi ook hoe zijn eerste grap even bij het publiek moest indalen. Maar daarna stonden we op scherp!

De loeihete dag begon vanochtend om vijf uur al uitstekend. Het was nog wat kil, tweeëntwintig graden, maar ik kwam al snel twee puttertjes en een gekraagde roodstaart tegen. Vooral met de waarneming van dat laatste prachtvogeltje kon de dag, vanaf dat moment, niet meer stuk. Daarna nog uren doorgevogeld, en nauwelijks last van de warmte gehad. Ik voelde me opvallend fris en fruitig. (Ook omdat ik me op Hans verheugde.) Pas toen ik 's middags, iets na enen, in de brandende zon voor mijn voordeur stond, ondervond ik dat vijfendertig graden toch wel behóórlijk warm aanvoelt. Binnengekomen dacht ik: 'Ha, lekker fris'. Niet de eerste keer dat ik dat bij thuiskomst dacht, maar wel voor het eerst bij een temperatuur van 28,5 graden.

'Voor Mars, bedankt voor je komst (35°)', staat er in mijn 'greatest hits' Dorrestijn-boek. Ik ben niet zo'n handtekeningenjager, maar ik gunde Hans een rij voor zijn tafel, een goede verkoop, en bedacht dat hij het wellicht wel leuk zou vinden als ik hem vertelde dat hij mede-oorzaak was van een voor mij bijzonder aangename zaterdag. (Waarom was ik zo nerveus als een klein meisje?) Ik heb hem tijdens zijn lezing ook nog even proberen te tekenen, maar voor een goede tekening* zat ik te ver van hem vandaan. (Verrekijker vergeten.) (De tekening is ook niet héél slecht, want ik ben natuurlijk wel Mars Gremmen.)

Mulderskop / Sint-Jansberg / Mookerheide 

- Putter
- Gekraagde roodstaart
Later zag ik ook nog een bruin vogeltje met een wippend rood staartje. Een vrouwtje of een juveniel gekraagde roodstaart, denk ik dan.
- Boompieper
- Koolmees
- Roodborsttapuit
- Havik
Dat staat in mijn notitieboekje genoteerd. Maar voor hetzelfde geld was het een buizerd die tijdens het vliegen zijn glijpauzes vergat.
- Gierzwaluw
- Kneu
Vijf kneutjes in een boom. Vandaag zag ik een hóóp leuke vogels, maar eerlijkheidshalve moet ik erbij zeggen dat ik er geen enkele echt goed (lees: lekker dichtbij) in beeld kreeg. Op een boompieper en een kakkende winterkoning na dan.
- Vink
- Eekhoorn
- Kikkertje
Verschillende waarnemingen van de welbekende ééncentimeterkikker.
- Blauwe reiger
- Witte kwikstaart
- Buizerd
- Boerenzwaluw 
- Waterhoen
- Huismus
- Ringmus
- Winterkoning
- Zanglijster
- Grote bonte specht
- Roodborst
- Zwartkop
- Grasmus
- Gaai
- Boomklever
- IJsvogel
Op de heenweg, bij het watertje aan de voet van de Jansberg, zag ik een fotograaf op een bankje die duidelijk ergens op zat te wachten. Vast op een ijsvogeltje, dacht ik. Op de terugweg zag ik er in de verte zowaar twee zitten. Het gekke is dat toen ik het glimmende blauwe ruggetje van nummer twee ontdekte, ik het eerst aanzag voor iets lamp/plastic-achtigs. Zo onnatuurlijk blauw!
- Buizerd
Maar voor hetzelfde geld was het een havik die tijdens het vliegen wat vogelaarsverwarringzaaiende glijpauzes toevoegde aan zijn vlucht. Hij dook plotseling, een twintigtal meter voor mij, uit een boom en stortte zich op 'iets' in het hoge gras. Daar bleef hij even zitten om vervolgens naar wat bomen verderop te vliegen. Ik geloof niet dat hij beet had gehad.

*Thuis stiekem een beetje bijgewerkt en aangevuld.

Oranjetipje en levendbarende hagedis

Volgens Nico de Haan moet je als vogelaar in de lente, voordat de bladeren aan de bomen zitten, echt eens het bos in trekken tijdens de zonsopgang. Om vervolgens het hele bos tot leven te zien, en vooral horen, komen. Dus vanochtend rolde ik om half zes mijn bed uit, en sprong ik ongewassen, met een broodje in m'n kouwe knuistje, op de fiets richting Sint-Jansberg.

Sint-Jansberg / Mookerheide / De Bruuk 

- Ree
Het eerste wat ik vandaag zag, een overstekende ree in de schemering. Vanaf dat moment wist ik dat mijn dag niet meer stuk kon!
- Roodborst 
- Vink
(Met Limburgs dialect.)
- Zwartkop
Allemaal mannetjes. Een stuk of vijf, zes zag ik er. Vorige week nog een opwindende waarneming, vanaf vandaag een beetje ordinair. Nee hoor, het blijft een prachtig vogeltje.
- Specht
Groen of zwart. Alleen gehoord dus. Wél tweemaal, op verschillende plekken. Hun individuele roepen moet ik nog in m'n hoofd zien te stampen.
- Staartmees 
- Winterkoning 
- Pimpelmees 
- Koolmees 
- Mannetjesfazant 
God, wat liet-ie me weer schrikken. Je kunt er ook gewoon stilletjes vandoor gaan hoor! Kom nou.
- Nijlgans 
- Grauwe gans
- Fitis
- Goudhaan 
Twee stuks.
- Fladderende roofvogel
Geen buizerd, en te groot voor een sperwer. Wat het dan wél was...? 
- Grote bonte specht
Twee.
- Boomklever 
- Gaai
- Buizerd
- Zanglijster 
- Tjiftjaf 
- Putter
Achter een heg, ik liep er op een meter afstand langs. En weg waren ze.
- Gekraagde roodstaart 
Het duurde even voordat ik ze gedetermineerd had. Ik had ze niet verwacht op de Mookerheide, en ze leken wat groter en boller dan de vorige roodstaarten die ik gezien heb.
- Kneu
Dacht ik.
- Torenvalk
Moeilijk te zien, ver weg op een boompje, maar ik hoorde hem een keer roepen.
- Hagedis
Leuke verrassing! Helaas zag ik hem alleen maar heel kort wegschieten.
- Pieper
Een boom- of een graspieper, volgens mijn vogel-app. (Piepers zijn écht niet te doen!)

- Grasmus
Tweede waarneming. Hij liet zich goed bekijken. Hij had iets wits in zijn snavel dat hij in het struweel afleverde. Zal wel een vlindertje geweest zijn dus. Voor z'n echtgenote.
- Galloway rund
Op de Mookerheide stond er één (met vervaarlijk grote horens) midden op het wandelpad een plas te doen, dus ik liep maar een stukje, door de heideplanten, om hem heen. (Hopelijk heb ik geen hazelwormen geplet...)
- Blauwe reiger
- Ringmus
- Sperwer
Kleine roofvogel, snelle vleugelslagen, korte glijperioden, lange staart: sperwer. Denk ik dan.
- Oranjetipje
Een ontzettend leuk oranje/wit vlindertje.
- Dagpauwoog 

- Witte vlinder

Klein geaderd witje? Klein koolwitje? Van een afstand zag-ie er spierwit uit. Ik heb hem niet van dichtbij kunnen bekijken. (Ik was sowieso nog teveel overweldigd door het oranjetipje.)
- Spreeuw
Ik imponeerde twee oudere dames in De Bruuk met mijn énorme vogelkennis. Toen ze me vroegen wat dat zwarte vogeltje met dat spitse snaveltje in de boom was, kon ik ze zomaar achteloos mededelen dat het een spreeuw was.
- Boomkruiper 
Er zaten er zeker drie, bij een tiental kale, kortgewiekte bomen. Waren de bomen dood, of zouden er nog blaadjes aan gaan groeien? Grafisch gesproken zag het er in ieder geval prachtig uit. Zo gauw ik alle Gelderse vogels afgevinkt heb, ga ik ze eens natekenen. (Dat is het plan tenminste...)

- Levendbarende hagedis
Nóg een hagedis vandaag! Ik stond een beetje naar een pimpelmees te turen, en hoorde vlak voor mijn voeten wat geritsel. Weer zag ik een hagedisje het struweel in verdwijnen. Deze keer ritselde hij echter even door, en beklom zomaar een boomstammetje een halve meter verderop. Ter thuiskomstdeterminatie tekende ik het beestje na. Het schetsje raakte echter niet af omdat er precies op dat moment een nieuwsgierig ouder echtpaar kwam aanlopen. Stukken enger dan zo'n lange, dunne tekenaar natuurlijk, dus het beestje schoot snel weg. Desondanks waren de man en de vrouw wel vriendelijk, maakten ze een kort praatje met me, vroegen me wat dat zwarte vogeltje met dat spitse snaveltje, dat ze zojuist gezien hadden, kon zijn (een spree-eeuw!), en vertelden ze me dat ik half mei beslist terug moest komen voor de wilde orchideeën. Dat leek me een goed plan.

Ik heb nu overigens de helft van alle in Nederland voorkomende hagedissoorten in levende lijve gezien! (Er leven er hier vier.)
- Rietgors
- IJsvogel
Dat was nog eens aardig! Uit routine keek ik even met m'n verrekijker langs de sloot, en zag ik zomaar de blauwe flits richting de waterzuiveringsinstallatie afzwenken. Die had ik anders nóóit gezien. (Die blauwe flits, bedoel ik.)
- Witte kwikstaart 
- Groenling

Mookerheide

Ondanks de te verwachten drukte (zondag, warm, hele dag zon) keer ik terug naar de Sint Jansberg. Het bijzonderste wat ik daar zie is een vrouw die haar paard uitlaat en een man die hetzelfde doet met zijn twee ezels. (Zal wel een Milsbeekse gewoonte zijn.) De middelste bonte specht is in geen velden of wegen te bekennen. Geen verrassing natuurlijk. Een echtpaar doet nog snel de honden aan de riem, als ze mij ziet aan komen lopen. Het is me al eerder opgevallen dat mijn ouwe verrekijker veel gezag en autoriteit uitstraalt. (Mijn bezwete, rode kop kan het niet geweest zijn.) Een tijdje terug stapte een man in een natuurgebied ook al snel van zijn fiets af om dezelfde reden.

Eerder maakte ik een wandeling over de naastgelegen Mookerheide, alwaar ik netjes in de rij wandelaars moest aansluiten. (Ja, ik overdrijf.) Mooi uitzicht, maar op een kraai, drie merels, en een koolmees na geen vogel gezien.

Mookerheide / Sint-Jansberg

- Vlinder
Drie gele en een bruine. Lente!
- Roodborst 
- Roofvogel 
Hoog in de lucht en ver weg. Vlot zwierend met vrij lange staart, dus waarschijnlijk geen buizerd. Slechtvalk? Havik? Kiekendief? Ik weet het niet hoor.
- Koolmees
- Pimpelmees 
- Gaai
- Staartmees 
- Lammetje
Twee zwarte, en een witte. Lente!
- Zanglijster
Hoog op de top van een boom gaf hij een concert. Die naam heeft-ie niet voor niks. Letterlijk en figuurlijk een topoptreden!

Sint-Jansberg

Het moét 'm zijn; rode kruin, slonzige roze onderbuik, geen doorlopende snorstreep op z'n kop, en kleiner en boller dan de grote bonte specht. Maar waarom verschijnt er dan geen brede grijns op mijn gezicht, en voel ik geen gelukssprankeltje? Normaal gesproken raak ik altijd opgetogen van een nieuwe vogelwaarneming. Bovendien is de middelste bonte specht een behoorlijk schaars beestje. 

Thuisgekomen begin ik steeds meer te twijfelen. Geen goed teken. Ik sla de ANWB-vogelgids er nog eens op na. Verhip, zou het een juveniel grote bonte specht zijn geweest...? Had hij nou wel of niet een zwarte streep op z'n voorhoofd? Dat ik me dát essentiële detail nou nét niet kan herinneren. Hoe dan ook, ik kan 'm nou niet als officiële waarneming tellen. Dat rode pruikje moet ik maar eens goed in m'n kop stampen. Morgen nog eens dezelfde route lopen?

Jansberg 

- Grote bonte specht
- Buizerd
- Vink
- Koolmees 
- Pimpelmees 
Mede dankzij mijn heel fijne, nieuwe vogelgeluiden-app herken ik de meesjes steeds beter aan hun geluid. Nu de rest nog...
- Gaai
- Winterkoning 
- Putter
Ik heb zeker een kwartier op een plek gestaan waar het krioelde van de vogelgeluiden. De beestjes lieten zich echter nauwelijks zien. Met pijn en moeite ontdekte ik, hoog in een boom, een vijftal puttertjes. En ik zag een mooi geel vogeltje, dat best wel eens mijn eerste sijs geweest zou kunnen zijn (bosgebied, hoog in loofboom), maar ik durf niet helemaal uit te sluiten dat het een groenling was. Weer geen officiële waarneming dus. (Ik heb het best wel moeilijk.)
- Boomkruiper 
- Boomklever 
- Roodborst 
- Spreeuw
Eenzaam, hoog in de top van een boom. Eerst dacht ik aan een kramsvogel, maar z'n kop was wel erg zwart, en ik ontdekte na goed kijken ook wat spreeuwenspikkels.

Edit: het is toch een middelste bonte specht geweest. In maart zijn er geen juveniele grote bonte spechten. Heb ik mooi alle drie de bonte spechten - klein, middel, groot - waargenomen!